Bilindiği üzere sepsis, dünyada yılda 30 milyondan fazla bireyi etkilemekte ve 8 milyona yakın ölüme neden olmaktadır. Her türlü enfeksiyon (zatürree, idrar yolu enfeksiyonu, menenjit, grip, vb.) sepsise neden olabilir.

Sepsisle Mücadelede El Hijyeni Kritik Önemde!

Hayati risk taşıyan ve yoğun bakım ünitelerinde ölümlerin en önemli sebebi olan sepsise karşı mücadelede el hijyeni kritik önem taşımaktadır.

Enfeksiyonlar önlenerek ve sepsisle savaşarak her yıl 800 bin ölüm önlenebilir. Bunun için genel hijyen kurallarına uyulması, el hijyeni sağlanması, çocukluk ve erişkin aşılama programlarına uyulması önceliklidir.

Sepsise bağlı ölümlerin en az %10 – 15’i aşılama, hijyenik önlemler, erken tanıma ve hızlı tedavi yöntemleri ile önlenebilir. Hastane kaynaklı enfeksiyonları azaltmak için seferber olunmalıdır.

Hastane Enfeksiyonları Önlenebilir

DSÖ, sepsis gelişiminde risk faktörü olan sağlık hizmeti ilişkili enfeksiyonların son derece yaygın olmasına karşın önlenebilir olduğuna dikkat çekti. Bu noktada etkili el hijyeni önemli bir rol oynuyor. DSÖ, Dünya El Hijyeni Gününde kamuoyunun odak noktasının sağlık hizmetlerinde sepsisin önlenmesi üzerinde olduğunu açıkladı.

El Yıkamaya 5 Dakikanızı Ayırın!

DSÖ, sepsisle mücadelede el hijyeninin önemine dikkat çekmek amacıyla bir aksiyon planı oluşturdu. Sağlık kamuoyu paydaşlarına şu mesajlar verildi:

• Sağlık çalışanları: “Sağlık hizmetlerinde sepsisi önlemek için ellerinizi temizlemek için 5 dakikanızı ayırın.”
• Hastanelerin Enfeksiyon Önleme ve Kontrol Sorumluları: “Sağlık hizmetlerinde sepsisi önlemek için el hijyenini teşvik eden bir şampiyon olun”.
• Hastane Yöneticileri: “Sağlık hizmetlerinde sepsisi önleyin, el hijyeni hastanenizde bir kalite göstergesi haline getirin.”
• Sağlık bakanlıkları: “2017 Dünya Sağlık Asamblesi (WHA) sepsis çözümünü uygulayın. El hijyenini sağlık bakım kalitesinin ulusal bir göstergesi haline getirin.”
• Hasta hakları  örgütleri: “Sağlık hizmetlerinde sepsisi önlemek için 5 dakikada temiz eller isteyin.“

Sepsis Hakkında:

Sepsis halk arasında kan zehirlenmesi olarak bilinen bir durumdur. Herhangi ağır bir enfeksiyon varlığında vücudun enfeksiyona verdiği savaşın kontrolsüz bir hale gelerek, kişinin kendi organlarına hasar vermesi ile gerçekleşir. Tanınmaz ve acil tedavi edilmez ise birçok organın çalışmamasına ve ölüme neden olabilir.

Günümüzde kalın bağırsak ve meme kanserine bağlı ölümlerin toplamından daha fazla hasta sepsis nedeni ile ölmektedir. Sepsis, dünyada yılda 30 milyondan fazla bireyi etkilemekte ve 8 milyona yakın ölüme neden olmaktadır. Kurtulan hastalarda da engellilik, sakatlık gelişebilmektedir.

Sepsis tüm dünyada giderek artan bir tehdittir ve özellikle gelişmekte olan ülkelerde sıklığı giderek artmaktadır.

Dünya Sağlık Örgütü Mayıs 2017’de sepsisin önlenmesi, tanınması ve tedavisini küresel bir öncelik olarak kabul etmiştir.

Türk Dahili ve Cerrahi Bilimler Yoğun Bakım Derneği Yönetim Kurulu

ÖNSÖZ
Hastanede Gelişen Pnömoni (HGP), hastaneye yatıştan 48 saat sonra gelişen ve hastanın yatışında inkübasyon döneminde olmadığı bilinen pnömoni ile, hastaneden taburcu olduktan sonraki 48 saat içerisinde ortaya çıkan pnömoni olarak tanımlanır.

Bir alt grubu olan Ventilatörle İlişkili Pnömoni (VİP) ise, entübasyon sırasında pnömonisi olmayan, invazif mekanik ventilasyon desteğindeki hastada entübasyondan 48 saat sonra gelişen pnömonidir. Hastanede gelişen pnömoninin tanı, tedavi ve izleminde; göğüs hastalıkları, enfeksiyon hastalıkları ve klinik mikrobiyoloji, radyoloji, yoğun bakım, mikrobiyoloji uzmanları ve hastane enfeksiyon kontrol komitesinin multidisipliner yaklaşımı gereklidir. Ülkemizde yapılmış çalışmalar değerlendirildiğinde HGP’nin tüm dünyada olduğu gibi hastane enfeksiyonları arasında 2. ya da 3. sıklıkta olduğu görülmektedir. Yoğun bakımlarda tedavi edilen hastalarda HGP oranları daha yüksektir. İnvazif mekanik ventilasyon tek başına HGP riskini arttırmaktadır. Hastanede gelişen enfeksiyonlar arasında en sık mortalite nedeni pnömonilerdir. Hastanede gelişen pnömoni tanısını koymak zordur. Tanı zorluğu, gereksiz antibiyotik kullanımına ve bunun sonucunda da antibiyotiklere dirençli bakteri enfeksiyonu riskine ve tedavi maliyetinde artışa neden olmaktadır. Bu nedenle HGP düşünüldüğünde doğru tanıya ulaştıracak yöntemlerin
yerinde ve zamanında kullanılması ve sonuçlarının iyi değerlendirilmesi gerekmektedir.

Türk Toraks Derneği (TTD) Solunum Sistemi Enfeksiyonları çalışma grubu öncülüğünde hazırlanan bu uzlaşı raporu; TTD Yoğun Bakım çalışma grubu, Türkiye Enfeksiyon Hastalıkları ve Klinik Mikrobiyoloji Uzmanlık Derneği (EKMUD), Türk Klinik Mikrobiyoloji ve İnfeksiyon Hastalıkları Derneği (KLİMİK), Klinik Mikrobiyoloji Uzmanlık Derneği (KLİMUD), Türk Dahili ve Cerrahi Bilimler Yoğun Bakım Derneği (TDCY) katkıları ile hazırlanmıştır. Bu uzlaşı raporu 2002 ve 2009 yıllarında yayınlanan TTD Hastane Kökenli Pnömoniler Tanı ve Tedavi Rehberi temel alınarak oluşturulmuştur. Bu çalışma nedeniyle 2009-2016 yılları arasında Türkçe ve İngilizce olarak yayınlanmış konuyla ilgili makaleler ve uluslararası rehberler değerlendirilerek, gerekli olan bölümler güncellenmiştir.
Türk Toraks Derneği HGP 2017 uzlaşı raporu; HGP’lerin önlenmesi, doğru tanı ve tedavi standardlarının belirlenmesi, olası mortalite ve morbiditesinin azaltılması amacıyla, ikinci ve üçüncü basamak hekimlerine yönelik olarak hazırlanmıştır. Uzlaşı raporunun güncellenmesinde özveri ile çalışan tüm hocalarımıza ve meslektaşlarımıza değerli katkıları için teşekkür ederiz.

Tüm meslektaşlarımıza faydalı olması dileğiyle…
Prof. Dr. Feza Bacakoğlu  & Prof. Dr. Füsun Öner Eyüboğlu

Raporun tamamı için tıklayınız