TÜYUD Yoğun Bakım Yan Dal Uzmanlık Öğrencileri Komisyonu Yürütme Kurulu seçimleri, Antalya’da 21-24 Kasım 2024 tarihlerinde düzenlenen 20. Ulusal Kongresi ve 12. Afro-Avrasya Yoğun Bakım Toplantısı bünyesinde yapıldı. Grup içi seçimle görev dağılımı belirlendi.

Komisyon Başkanı:
Dr. Mehmet Gökhan Gök – Çukurova Üniversitesi Tıp Fakültesi, İç Hastalıkları Ana Bilim Dalı, Yoğun Bakım Bilim Dalı 

Sekreter:
Dr. Berna Demir – Erciyes Üniversitesi İç Hastalıkları Ana Bilim Dalı Yoğun Bakım Bilim Dalı

Üyeler:
Dr. Melike Yüce Aktepe – Akdeniz Üniversitesi İç Hastalıkları Ana Bilim Dalı Yoğun Bakım Bilim Dalı
Dr. Yusuf Kılıç  – İstanbul Başakşehir Çam ve Sakura Şehir Hastanesi İç Hastalıkları Yoğun Bakım Kliniği
Dr. Ömer Doğan – Çukurova Üniversitesi Tıp Fakültesi,İç Hastalıkları Ana Bilim Dalı, Yoğun Bakım Bilim Dalı

TÜYUD Yan Dal Uzmanlık Öğrencileri Komisyonu (2021 – 2023) Seçimleri, 21 Aralık 2021 Salı günü Ankara Üniversitesi Tıp Fakültesi Hasan Ali Yücel Salonunda yapıldı.

Yönetim Kurulu Asil Üyeleri;

Dr. Hatice Metin (Erciyes Üniversitesi Tıp Fakültesi İç Hastalıkları Ana Bilim Dalı, Yoğun Bakım Yan Dal Asistanı)

Dr. Ahmet Safa Kaynar (Erciyes Üniversitesi Tıp Fakültesi İç Hastalıkları Ana Bilim Dalı, Yoğun Bakım Yan Dal Asistanı)

Dr. Hakan Sapmaz (S.B.Ü. Gülhane Eğitim ve Araştırma Hastanesi İç Hastalıkları Ana Bilim Dalı, Yoğun Bakım Yan Dal Asistanı)

Dr. Hasan Oktay Emir (S.B. Ankara Şehir Hastanesi Anesteziyoloji ve Reanimasyon Ana Bilim Dalı, Yoğun Bakım Yan Dal Asistanı)

Dr. Gülçin Yamanyar (Hacettepe Üniversitesi Tıp Fakültesi Nöroloji Ana Bilim Dalı, Yoğun Bakım Yan Dal Asistanı)

Yedek üyeler ise, Dr. Begüm Erdemir ve Dr. Bilge Gözükara oldular.

Türk Yoğun Bakım Uzmanları Derneği (TÜYUD) Yoğun Bakım Yan Dal Uzmanlık Öğrencileri Komisyonu ve TÜYUD Hemşirelik Komisyonu seçimleri 21 Aralık Salı günü 14.30- 17.30 saatleri arasında Ankara Üniversitesi Tıp Fakültesi Hasan Ali Yücel Toplantı Salonunda gerçekleştirilecektir. Seçimlerde oy kullanabilmek için TÜYUD üyesi olma şartı bulunmaktadır.

TDCY bünyesinde faaliyet gösteren Yan Dal Uzmanlık Öğrencileri Komisyonunun seçimli Genel Kurulu, 13-18 Kasım 2019, Ela Quality Kongre Merkezi Antalya Belek’te yapılan TDCY 16. Yıllık Kongre & 8. Avrasya Yoğun Bakım Toplantısı içerisinde yapıldı. Eski Komisyon Üyeleri görevlerini devretti. Yeni seçilen Komisyonda Başkan: Dr. Recep Civan Yüksel, Sekreterler: Dr. Mehmet Yıldırım, Dr. Esat Kıvanç Kaya ve Üyeler Dr. Fatih Sargın ile Dr. Onur Gökçe oldu.

Türk Dahili ve Cerrahi Bilimler Yoğun Bakım Derneği & Genç Yoğun Bakımcılar Komisyonu, 19 – 23 Haziran 2019 tarihlerinde İstanbul’da gerçekleştirilen Sağlık Bilimleri Üniversitesi İç Hastalıkları Kongresine katıldı.
Genç Yoğun Bakımcılar Komisyonundan Uzm.Dr.Hayriye Cankar Dal ve Uzm.Dr.Kamil İnci tarafından Kongre ortamında bir stand kuruldu. Yoğun bakım farkındalığını artırmak, yoğun bakım yan dalını tanıtmak ve Dernek faaliyetlerimiz hakkında bilgi vermek amacıyla kurulan stand, iç hastalıkları uzman ve asistanları tarafından ilgiyle karşılandı.

Türk Dahili ve Cerrahi Bilimler Yoğun Bakım Derneği (TDCY) ve Yan Dal Uzmanlık Öğrencileri Komisyonu, Derneğimizin 13. Kuruluş Yıl Dönümünü ve 14 Mart Tıp Bayramını birlikte kutladı. 14 Mart 2019, çarşamba günü Ankara’da gerçekleştirilen özel gecemize TDCY yönetim Kurulu üyeleri ile birlikte çok sayıda genç yoğun bakımcı hekim katılım gösterdi.

Hacettepe Üniversitesi Tıp Fakültesi İç Hastalıkları Yoğun Bakım Bilim Dalı Başkanı ve Hacettepe Yoğun Bakım Yan Dal Eğitim Programı Sorumlusu Prof.Dr. Arzu TOPELİ İSKİT, genç yoğun bakımcıların sorularını yanıtladı:

Kliniğinizin tarihçesi, kuruluş öyküsü hakkında bilgi verir misiniz?

Ünitemizin kuruluşu Hacettepe İç Hastalıkları Anabilim Dalının kuruluşuna dayanır. Yani kuruluşundan bu yana yaklaşık 40-45 yıl geçmiş olan ünitemiz Türkiye’nin en eski dahili yoğun bakım ünitelerinden biridir. 1998 yılına kadar açık sistem ile yönetilmiştir. 1996 yılında İç Hastalıkları uzmanlık eğitimimi tamamladıktan sonra, 2 yıl Amerika Birleşik Devletlerinde Yoğun Bakım eğitimi alarak 1998 yılından itibaren ünitenin sorumluluğunu aldım ve ünitemiz kapalı sistem olarak yönetilmeye başlandı. Bu yönetim değişikliğinin hasta sonuçlarına olumlu etkisi bir makale olarak Critical Care Medicine dergisinde yayınlandı. Kapalı sistem yönetim sonrası dahili hastalar yanında, cerrahi ve nörolojik hastalar da yatırmaya başladık.

Ünitemizin kuruluşu Hacettepe İç Hastalıkları Anabilim Dalının kuruluşuna dayanır. Yani kuruluşundan bu yana yaklaşık 40-45 yıl geçmiş olan ünitemiz Türkiye’nin en eski dahili yoğun bakım ünitelerinden biridir. 1998 yılına kadar açık sistem ile yönetilmiştir. 1996 yılında İç Hastalıkları uzmanlık eğitimimi tamamladıktan sonra, 2 yıl Amerika Birleşik Devletlerinde Yoğun Bakım eğitimi alarak 1998 yılından itibaren ünitenin sorumluluğunu aldım ve ünitemiz kapalı sistem olarak yönetilmeye başlandı. Bu yönetim değişikliğinin hasta sonuçlarına olumlu etkisi bir makale olarak Critical Care Medicine dergisinde yayınlandı. Kapalı sistem yönetim sonrası dahili hastalar yanında, cerrahi ve nörolojik hastalar da yatırmaya başladık.

1998-2001 yılları arasında 8 yataklı olan ünitemiz 2001 yılından itibaren hastanenin başka bir biriminde 9 yataklı olarak hizmet vermiştir. 2013 yılında Onkoloji Hastanesinde bulunan 8 yataklı yoğun bakım ünitesi, 2015 yılında da erişkin hastanesinin başka biriminde 6 yataklı yoğun bakım ünitesi ile birlikte toplam 23 yatak olarak hizmet verilir iken, 1 Mart 2018 tarihinde Hastanemizde 2013 yılında inşaatı başlayıp, yeni tamamlanan Acil Servis ve toplam 83 yataklı yoğun bakım kompleksine taşınılmıştır.

Tüm yatakları tek oda olarak tasarlanan yeni yoğun bakım ünitesinde Dahili Yoğun Bakım yatak sayısı 41’e yükselmiştir. Ancak hemşire ve yardımcı personel eksikliği nedeniyle tüm yatakların açılması mümkün olamamıştır. Yeni yoğun bakım ünitemizde tüm hasta yatakları tek oda şeklinde olup, bu özelliği ile Türkiye’de bir ilk konumundadır.

Ünitemizde hizmet yanında 2002 yılından itibaren yan dal uzmanlık eğitimi de verilmektedir. Halen Gazi Üniversitesi Tıp Fakültesi İç Hastalıkları Yoğun Bakım Bilim Dalı öğretim üyesi Doç.Dr. Melda TÜRKOĞLU, Ankara Üniversitesi Tıp Fakültesi İç Hastalıkları Yoğun Bakım Bilim Dalı öğretim üyesi Doç.Dr. N.Defne ALTINTAŞ, Dokuz Eylül Üniversitesi Tıp Fakültesi Göğüs Hastalıkları Yoğun Bakım Ünitesi öğretim üyesi Uzm.Dr. Begüm ERGAN, ünitemizden yetişen Türkiye’nin ilk yoğun bakım uzmanlarıdır.

Ünitemiz UEMS bünyesinde Avrupa Yoğun Bakım Kurulu tarafından 2007 yılında eğitim alanında akredite edilmiştir. Ülkemizde bu alanda akredite olan ilk ve tek ünitedir.

Akademik kadronuza ilişkin bilgi verir misiniz?

Ünitemizin bağımsız bir ünite ve bilim dalı olması maalesef çeşitli nedenlerle gecikmiş ve 2012 yılında bilim dalı olmamız mümkün olmuştur. Bu nedenle daha öncesinde akademik kadrolaşmamız mümkün olamamıştır. Halen ünitemizde Göğüs Hastalıkları anadal uzmanları olan Doç.Dr. N.Ebru ORTAÇ ERSOY ve Yard.Doç.Dr. Serpil ÖCAL öğretim üyesi olarak görev yapmaktadırlar.

2012 yılında yoğun bakımın yan dal olarak tanımlanmasından sonra yan dal uzmanlık sınavı ile toplam 27 yan dal araştırma görevlisi kadrosu açılmıştır, 2 istifa dışında 11 hekim yan dal uzmanlık eğitimlerini tamamlamışlardır. Bu hekimlerin 3’ü İç Hastalıkları, 2’si Göğüs Hastalıkları, 4’ü Anesteziyoloji, 2’si Genel Cerrahi anadal uzmanıdır. Bu yıl 3 hekim (1 İç Hastalıkları, 1 Göğüs Hastalıkları, 1, Genel Cerrahi) daha uzmanlık eğitimini tamamladıktan sonra 11 yan dal araştırma görevlisi (4 İç Hastalıkları, 1 Göğüs Hastalıkları, 1 Nöroloji, 3 Anesteziyoloji, 2 Genel Cerrahi) eğitimlerine devam edecektir. Şu ana kadar İç Hastalıkları, Anesteziyoloji, Genel Cerrahi, Göğüs Hastalıkları, Nöroloji ana dallarından gelen uzmanlar yan dal eğitimi almışlar ve almaktadırlar. Önümüzdeki günlerde Enfeksiyon Hastalıkları ana dal uzmanı da yan dal eğitimine başlayacaktır.  

Yoğun bakım yatak sayınız, yoğun bakım basamağı ve doluluk oranlarınız nedir?

Yoğun bakım ünitemiz kuruluşundan bu yana 3. Düzey yoğun bakım ünitesi olarak hizmet vermiş olup, yeni 41 yataklı ünitemiz de 3. Düzey yoğun bakım ünitesidir. Ünitemiz doluluk oranı maalesef %95’in üzerindedir. Bilindiği üzere aslında yoğun bakım üniteleri %75–80 doluluk oranı ile çalışmalıdırlar ve yoğun bakım ünitelerine yatışlar ve çıkışlar ile triaj kararları yoğun bakım uzmanları tarafından verilmelidir. Ancak Türkiye genelinde yaşanan sorunlara benzer olarak ünitemize uygun olmayan hasta yatışları konusunda yaşanan baskılar, bakım hastalarını devredebileceğimiz klinikler olmaması nedeniyle doluluk oranlarımız yüksektir.  

Eğitim programınız ve yan dal asistan eğitiminde uygulanan eğitim müfredatınız hakkında bilgi verebilir misiniz? (yoğun bakım yan dalını tercih edecek bir kişinin eğitim sürecini göz önünde bulundurarak; bronkoskopi, ekokardiyografi ultrasonografi vb asistanların edinecekleri eğitim becerileri ve SRRT, ECMO’lu hasta takibi gibi uygulanan tedavi seçenekleri hakkında bilgi verir misiniz)

Yan dal araştırma görevlileri göreve başladıkları ilk ay Anesteziyoloji Anabilim Dalı’nda havayolu eğitimlerini tamamlarlar. Daha sonra ağırlıklı olarak Dahili ve Anesteziyoloji Yoğun Bakım Ünitelerinde eğitim görürler ve hasta bakımını sağlarlar. Zorunlu rotasyonları yanında araştırma faaliyetleri de yürütürler ve anadal araştırma görevlisi eğitimlerine katkıda bulunurlar. Eğitici kadrosunun çeşitliliği nedeniyle ileri mekanik ventilasyon ve hemodinamik monitörizasyon, temel bronkoskopi, temel kardiyopulmoner ultrasonografi, sürekli renal replasman tedavisi ve perkütan trakeostomi eğitimlerini alırlar. ECMO deneyimimiz henüz 10 hastadan azdır ancak artmaktadır.

Bunun dışında yoğun bakım olarak hastanenin hızlı yanıt sistemini de üstlenmiş durumdayız. Acil servis ve yataklı servislere sadece konsültasyon istendiğinde değil düzenli vizit yapıyoruz. Böylece, kötüleşen hastalara hızlı bir şekilde yerinde müdahale ederek gerekirse nakillerini gerçekleştiriyoruz.

Haftada 1 seminer, 1 makale saatimiz olup, her 2 ayda bir yatan hastalarımızı, ölüm oranlarını ve ilginç hastaları tartıştığımız bir morbidite-mortalite saatimiz oluyor.  Beklenen ve gerçekleşen mortalite oranlarımızı tartışıyoruz. Araştırmalarımızı tartıştığımız toplantılar da oluyor.  

Ayrıca her hafta 1 gün dahili ve anesteziyoloji yoğun bakım üniteleri tüm hastalara ortak vizit yapıyoruz.

Sonuçta yoğun bakım uzmanı yetiştiriyoruz ama aslında Türkiye’nin ilk uzmanları olmaları nedeniyle yetiştirdiğimiz uzmanların akademik/eğitici olma olasılıkları yüksek. Bu nedenle yetiştirdiğimiz uzmanlara liderlik, organizasyon, akademik özellikler, araştırma yapma gibi konularda da eğitim vermeye çalışıyoruz.

Nöbet düzenlemeleriniz nasıldır?  İlk yıl yan dal asistanı ayda ortalama kaç nöbet tutuyor?

Yan dal araştırma görevlilerimiz eğitimleri boyunca hergün biri nöbetçi olacak şekilde nöbet tutmaktadırlar. Bunun dışında ünite gündüz sorumlu yan dal araştırma görevlileri de icapçı oluyorlar ve gerekirse ayrıca vizite gelip veya telefon ile nöbetçi araştırma görevlisine yardımcı oluyorlar.

Rotasyon uygulamalarını nasıl düzenliyorsunuz?

Yan dal araştırma görevlileri bulundukları yoğun bakım ünitelerinde en fazla 2 ay olacak şekilde ve hasta sayısına dikkat edecek şekilde planlama yapıyoruz. Örneğin 2 ay dahili yoğun bakım ünitesinde çalışan araştırma görevlimiz, sonraki 2 ay anesteziyoloji yoğun bakım ünitesinde çalışabilir. Zorunlu rotasyonlar için çok denetleme şansımız yok. Aslında tüm rotasyonların aktif ve öğrenim hedeflerine uygun geçmesi gerekli.   

Son bir yıldaki kliniğinizin yurt içi ve yurt dışı yayın sayısı kaçtır?

Yayın sayısı her yıl değişken olabiliyor ancak ulusal ve uluslararası 10’u geçiyor. Amaç çok sayıda değil, daha nitelikli araştırmalar ve yayınlar yapmak. Bu nedenle artan sayıda proje veriyoruz ve daha nitelikli yayınlar yapmaya çalışıyoruz. Temel bilim ve büyük ölçekli, çok merkezli epidemiyolojik araştırmalar yapmak öncelikli hedeflerimiz.

Kongrelere katılabiliyor musunuz?

Yoğun bakım maalesef Türkiye genelinde branş olarak bu konuda zorluk yaşıyor. Sponsorluk bulmak her geçen gün daha zor ve üniversite ve eğitim araştırma hastanelerinde kongre katılım desteği bulmak zor. Ancak her yıl hemen tüm yan dal araştırma görevlilerimiz ulusal kongrelere katılıyor ve çok sayıda kurslara katılıyorlar. Yan dal araştırma görevlilerinin mutlaka bildiriler ile kongrelere katılmaları gerektiğini düşünüyorum. Ancak bu bildiriler “kongreye gideceğiz hadi hemen bir bildiri çıkaralım” diye olmamalı. Önceden iyi planlanmış araştırmalardan ürettiğimiz bildiriler olmalı.

Ayrıca yan dal araştırma görevlilerinin mutlaka ulusal ve uluslararası yoğun bakım derneklerine üye olmaları, ulusal ve uluslararası yoğun bakım dergilerini çok yakından takip etmeleri gerekli.   

Önümüzdeki  yıllarda yoğun bakım bilim dalının geleceği hakkındaki düşünceleriniz nelerdir?

Yoğun bakım gelecekte çok daha önemli olacak çünkü kritik hastalar artacak ve hastanelerde yoğun bakım yatak sayıları artacak. Eskiden hastane yataklarının yaklaşık %5’ini oluşturan yoğun bakım yatakları artık Türkiye’de dahi %10-20’sini oluşturuyor. Bu da neredeyse her 5-10 hastadan biri kritik hasta demek. İhtiyaç her geçen gün artıyor ve bizler yetişemiyoruz. Nitelikli hasta sunumu nitelikli ve sayıca yeterli personel ile mümkündür. Bu nedenle yoğun bakım alanının özellikle insan kaynakları açısından daha fazla desteklenmesi gerekli. İleride muhtemelen daha non-invazif yöntemlerle ve elektronik ortamda hasta takibi yapacağız. Yoğun bakım uzmanının rolü sadece yoğun bakım ünitesinde değil, öncesinde ve sonrasında da önemli olacak. Biz şimdiden erişkin yaşa geçmiş, çocuklukta tanı almış kalıtsal hastalıkları olan hastaları takip etmeye başladık. Bu hastalarda solunum desteği, nütrisyonel durum, rehabilitasyon gibi pek çok faktörün bütünsel olarak takip edilmesi gerekli. Ayrıca yoğun bakımcılar palyatif bakım karar ve planlamalarında da yer almalılar. 

Yoğun bakımın Türkiye’de kuruluşu çok sancılı oldu ve halen de sıkıntılar devam ediyor. Avrupa’da yoğun bakım anadallardan bağımsız bir uzmanlık alanı yapılmaya çalışılıyor. ABD’de ise ayrı anadallara bağlı yoğun bakım üniteleri var ancak bizdeki gibi aşırı ünitelere bölünmüşlük yok ve hatta Pittsburgh gibi merkezlerde tek çatı altında toplanma söz konusu. Türkiye’de de ileride benzer gelişmeler olacağına inanıyorum. Doğu Avrupa ve hatta Asya ve Afrika ülkeleri dahi artık ayrı bir yoğun bakım uzmanlık alanı oluşturuyorlar.

Benim görüşüm hastanelerde aşırı branş yoğun bakım ünitelerinin olmaması, en azından bir kısmının birleştirilmesi. Aşırı branş yoğun bakım üniteleri oluşturmak yerine genel erişkin yoğun bakım ünitesi olabilir veya en fazla dahili, cerrahi (veya anestezi), çocuk, nörolojik bilimler ve kalp-damar cerrahisi yoğun bakım üniteleri olabilir. Bunun dışında koroner ve inme hastaları için bakım üniteleri oluşturulabilir. Ama Türkiye’de üniversite hastanelerinde 6 yoğun bakım bilim dalı kurmanız mümkün ve Türkiye genelinde 18 değişik branş yoğun bakım ünitesi tanımlanmış durumda. Hasta güvenliği açısından öncelikle her 3. Düzey yoğun bakım ünitesinde bir yoğun bakım uzmanı veya yoğun bakım konusunda çok deneyimli bir anadal uzmanı çalışmalı. Beyin cerrahisi ve kalp-damar cerrahisi yoğun bakım ünitelerinde de yoğun bakım uzmanları çalışmalı. Yoğun bakım uzmanlığı tam zamanlı bir iştir. Anadalların arka bahçeleri şeklinde düşünülmemelidirler.   

Yoğun bakım branşının tercih edilirliğinde rol oynayan faktörler sizce nelerdir?

Yoğun bakımın bir hastayı akut/kritik tablodan iyileştirme süreci, hastayı ölümden döndürebilmeniz çok etkileyici. En çok bu özelliği ile tercih edildiğini düşünüyorum. Ancak özellikle ülkemizde bu alanın bilinirliğini ve değerini arttırmak çok önemli. Hiç yoğun bakıma uğramayıp, yoğun bakım uzmanı olmak isteyenler, kendi yoğun bakım ünitesinin olmasını isteyenler maalesef var ve bunlar yoğun bakım ünitesinin değerini düşürüyor maalesef. Bu nedenle branşımıza sahip çıkmalıyız diye düşünüyorum. Bunun dışında özellikle akademik kariyer düşünen uzmanlarımız için nitelikli araştırma altyapısı oluşturmalıyız.  

Yoğun bakım yan dalını tercih etmek isteyen hekimlere vermek istediğiniz mesajlar nelerdir?  Öncelikle çok iyi düşünmeleri gerektiğini öneriyorum. Çünkü yoğun bakım çok zor bir dal. Hem fiziksel zorluğu var, hem de yoğun bir idari, organizasyonel zorluğu var. ABD’de yoğun bakımın kurucularından sayılan Peter Safar ve Ake Grenvik bir yoğun bakımcıda olması gereken özellikleri eski bir makalede çok iyi tanımlamışlar. Ben bu önerileri ve kendi görüşlerimi iletirsem, bir yoğun bakımcının titiz, çalışkan, liderlik özellikleri güçlü, ekip çalışmasına yatkın bir hekim olması lazım. Yoğun bakımı sevmezseniz uzun dönem başarılı olma şansınız yok. “Anadalımın iş yükünden sıkıldım” şeklinde bir yaklaşımla veya sadece bir yan dal uzmanı olmak için yapılacak bir iş değil. Eğer bu alanı seçecek uzmanlar anadallarında yoğun bakımda aktif çalışmadılar ise, seçmeden önce mutlaka 3. Düzey bir yoğun bakım ünitesinde 1-2 ay çalışmalılar ki, yoğun bakımı bütün yönleri ile anlayabilsinler.

Türk Dahili ve Cerrahi Bilimler Yoğun Bakım Derneği çatısı altında faaliyet gösteren Yoğun Bakım Yan Dal Uzmanlık Öğrencileri Komisyonu tarafından düzenlenen “Beyin Ölümü Sempozyumu” 9 Aralık 2017 tarihinde Ankara’da gerçekleştirildi.

Beyin ölümü kavramı, tanı süreci ve donör bakımı konuları; Prof. Dr. Mehmet Akif Topçuoğlu, Doç. Dr. Sema Turan ve Uzm. Dr. Hayriye Cankar Dal’ın konuşmacı oldukları oturumlarda tartışıldı. Türkiye Organ Nakli Vakfı Başkanı Dr. Eyüp Kahveci “Beyin ölümü ve organ donasyonunda Türkiye’de neredeyiz?” başlıklı konuşması ile sempozyumda yer aldı.

Klinikleri Tanıyalım Hakkında: Ülkemizde 2012 yılından itibaren yan dal olarak tanımlanan yoğun bakım bilim dalı her sene giderek artan oranlarda ana dal uzmanları tarafından tercih edilen bir yan dal  branşı olmuştur. Günümüzde Türkiye’nin dört bir yanındaki üniversiteler ve eğitim araştırma hastanelerinde yoğun bakım yan dal eğitimi verilmekte, ana dal uzmanları yoğun bir eğitim sürecinden sonra yan dal uzmanlığını almaktadırlar. Yoğun bakım yan dal branşı hakkında farkındalığı artırmak, eğitim verilen klinikleri tanıtabilmek ve tercih etmek isteyen ana dal uzmanlarına yol gösterici olabilmesi açısından “Klinikleri Tanıyalım” yazı dizisini hazırlıyoruz. Bu ay ilk olarak Erciyes Üniversitesi Tıp Fakültesi Yoğun Bakım Yan Dal Eğitim Programı Sorumlusu Prof. Dr. Murat Sungur ile yaptığımız röportajı paylaşıyoruz. TDCY Genç Yoğun Bakımcılar Komisyonu

Kliniğinizin tarihçesi, kuruluş öyküsü hakkında bilgi verir misiniz?    

Yoğun bakım ünitemiz modern anlamda ülkemizin ilk iç hastalıkları yoğun bakım ünitelerinden birisidir. Tıp fakültesinin kuruluşundan itibaren iç hastalıkları servisi içinde 6 yataklı bir yoğun bakım ünitesi olarak açıldı. Bu dönemde her servis kendi hastasını yatırarak takip ediyordu (açık yoğun bakım).  Bu şekilde hizmet veren yoğun bakım ünitesinin modern anlamda bir yoğun bakıma geçiş çalışmaları 1995 yılında başladı. Konu ile ilgili olarak görevlendirilen Dr. Muhammet Güven’in çalışmaları sonucu 1 ventilatör ve 4 hasta başı monitörü ile 1996 yılı başında ameliyathaneler bloğu içerisinde açılan yeni yerinde faaliyete başladı. Ünitedeki gelişmeler yıllar içerisinde devam etti. Her geçen gün yeni cihazlarla donatılan yoğun bakım ünitesine 1999 yılında yoğun bakım eğitimini Amerika’da tamamlamış yeni bir öğretim üyesi (Dr. Murat Sungur) alındı. Dr. Ramazan Coşkun da 2005 yılında üçüncü yoğun bakım öğretim üyesi olarak göreve başladı. 2008 yılında yine ameliyathane katında 18 yataklı modern bir iç hastalıkları yoğun bakım ünitesi açıldı. 2008 yılında aynı ekip 12 yataklı genel cerrahi yoğun bakımın da sorumlu hekimleri oldular. 2011 yılında yoğun bakım ünitesine Dr. Kürşat Gündoğan dördüncü öğretim üyesi olarak başladı.

Prof. Dr. Muhammet Güven, Erciyes Üniversitesi Rektörü iken Ağustos 2018’de Sağlık Bakanlığı Bakan Yardımcısı olarak atanmış, Doç. Dr. Ramazan Coşkun ise 2015 yılında üniversiteden ayrılmıştır. Şu anda Dr. Kürşat Gündoğan ile birlikte aktif iki öğretim üyesi olarak görev yapmaktayız.

Akademik ve Bilimsel Faaliyetler: İç Hastalıkları Yoğun Bakım Ünitesi kapalı genel yoğun bakım konseptine uygun olarak çalışmaktadır. Tüm dahili branş hastaları, travma, serebrovasküler hastalıklar ve post-operatif hastaların tedavi yönetimi yapılmaktadır.  Ünitede dünyada uygulanan ileri teşhis ve tedavi teknikleri (CRRT, ECMO, Plazmaferez, PİCCO vb.) uygulanmaktadır. Ayrıca ünitemizde video-fiber optik bronkoskopi, ultrasonografi ve EKO cihazı mevcuttur.

Bilim dalı kurulduğu zamandan beri hasta hizmetleri dışında bilimsel olarak da oldukça aktif olmuştur. Araştırma açısından en önemli ilgi alanları kritik hastalarda solunum yetmezliği, mekanik ventilasyon, hemodinamik monitörizasyon, zehirlenmeler (özellikle organofosfat) ve beslenme üzerinedir. Bu alanlarda çok sayıda saygın dergilerde araştırmalar yayınlanmış ve uluslararası düzeyde bilinen bir klinik olmuştur.

Türkiye’de ilk defa “Klinik Beslenme” doktora programı Erciyes Üniversitesi Tıp Fakültesi, İç Hastalıkları Anabilim Dalı, Yoğun Bakım Bilim Dalı’nda çalışan Doç. Dr. Kürşat Gündoğan’ın koordinatörlüğünde açılmıştır. Yine aynı yoğun bakımda öğretim üyesi olan Prof. Dr. Murat Sungur klinik beslenme doktora programında görev almaktadır. Klinik Beslenme doktora programına şu ana kadar üç adet öğrenci alınmıştır.

Kliniğinizin bünyesinde kaç yıldır yoğun bakım yan dal asistan eğitimi verilmektedir?

Kliniğimiz bünyesinde 2013 yılında yoğun bakım yan dal eğitimine başlanmış olup, 6 yıldır yoğun bakım yan dal asistan eğitimi verilmeye devam edilmektedir. Şu ana kadar 6 yoğun bakım uzmanı mezun edilmiştir.

Kliniğinizde eğitim almakta olan güncel yoğun bakım yan dal asistan sayısı kaçtır ve hangi ana dal branşlarındandır?

Şu anda mevcut 8 yoğun bakım yan dal uzmanlık öğrencisi (4 iç hastalıkları, 4 anesteziyoloji) eğitimine devam etmektedir. Eğitim programımız İç Hastalıkları koordinatörlüğünde diğer ana dallara da rotasyon şeklinde düzenlenmiştir. Bölümümüz Türkiye’de yan dal sınavında en çok tercih edilen bölümler arasındadır. Bu tercih bölümün gerek klinik gerekse de akademik faaliyetlerinin köklü olması ve donanımlı bir ekip ile sağlanmıştır.

Yoğun bakım yatak sayınız kaçtır?

İç hastalıkları yoğun bakım ünitesinde 18, genel cerrahi yoğun bakım ünitesinde 12 yatağımız mevcuttur.

Eğitim programınız ve yan dal asistan eğitiminde uygulanan eğitim müfredatınız hakkında bilgi verebilir misiniz? (yoğun bakım yan dalını tercih edecek bir kişinin eğitim sürecini göz önünde bulundurarak; bronkoskopi, ekokardiyografi ultrasonografi vb asistanların edinecekleri eğitim becerileri ve SRRT, ECMO’lu hasta takibi gibi uygulanan tedavi seçenekleri hakkında bilgi verir misiniz)

Yan dal eğitimine başlayan araştırma görevlileri öncelikle iç hastalıkları yoğun bakımda genel yoğun bakım eğitimlerine başlarlar. Daha sonra ağırlıklı olarak İç Hastalıkları, Genel Cerrahi ve Anesteziyoloji Yoğun Bakım Ünitelerinde eğitim görürler ve hasta bakımını sağlarlar. İleri mekanik ventilasyon ve hemodinamik monitörizasyon, temel bronkoskopi, temel kardiyopulmoner ultrasonografi, sürekli renal replasman tedavisi ve perkütan trakeostomi eğitimlerini alırlar. Gerekli görülen hastalarda ECMO tedavisi uygulanabilmektedir. Yan dal araştırma görevlileri, araştırma faaliyetleri yürütürler ve anadal araştırma görevlisi eğitimlerine katkıda bulunurlar.

Yoğun bakım olarak hastanenin mavi kod sistemini de üstlenmiş durumdayız.

Hafta içi her gün 09:00-10:00 saatleri arasında seminer ve makale düzenlenmektedir. Ayda bir kez yatan hastalarımızı, ölüm oranlarını ve ilginç hastaları tartıştığımız bir morbidite-mortalite saatimiz oluyor.  Beklenen ve gerçekleşen mortalite oranlarımızı tartışıyoruz. Araştırmalarımızı tartıştığımız toplantılar da oluyor.

Nöbet düzenlemeleriniz nasıldır?  İlk yıl yan dal asistanı ayda ortalama kaç nöbet tutuyor?

Kliniğimizde yan dal asistanları nöbet tutmamaktadır.

Rotasyon uygulamalarını nasıl düzenliyorsunuz?

• İç Hastalıkları kökenli yan dal asistanları: 1 ay Enfeksiyon Hastalıkları, 1 Ay Kardiyoloji, 1ay Göğüs Hastalıkları, 1 ay Nöroloji
• Anesteziyoloji kökenli yan dal asistanları: 1 ay Enfeksiyon Hastalıkları, 1 Ay Kardiyoloji, 1 ay Göğüs Hastalıkları, 1 ay Nöroloji, 1 Ay Nefroloji, 1 Ay Hematoloji
• Göğüs hastalıkları kökenli yan dal asistanları: 1 ay Enfeksiyon Hastalıkları, 1 Ay Kardiyoloji, 1ay Göğüs Hastalıkları, 1 ay Nöroloji, 1 Ay Nefroloji, 1 Ay Hematoloji
• Genel Cerrahi kökenli yan dal asistanları: 1 ay Enfeksiyon Hastalıkları, 1 Ay Kardiyoloji, 1ay Göğüs Hastalıkları, 1 ay Nöroloji, 1 Ay Nefroloji, 1 Ay Hematoloji

Son bir yıldaki kiniğinizin yurt içi ve yurt dışı yayın sayısı kaçtır?

• Yurt içi:3
• Yurt dışı:7

Kongrelere katılabiliyor musunuz?

Yurt içi kongrelere genel olarak katılım sağlanıyor. Yurt dışı kongrelere kısıtlı sayıda katılım var.

Önümüzdeki yıllarda yoğun bakım bilim dalının geleceği hakkındaki düşünceleriniz nelerdir?

2012’de yoğun bakım yan dal eğitimi için yan dal sınavının ilk defa açılması ile beraber yoğun bakım bilimine ilgi duyan bir çok farklı anabilim dalından uzman doktor yan dal eğitimine başlamıştır. Bu ilginin önümüzdeki yıllarda yoğun bakım uzmanlarının hizmetlerinin görülmesi ile artarak devam etmesini beklemekteyiz. Önümüzdeki yıllarda yaşlanan nüfus ile birlikte çoklu sorunlu hasta sayısı ve yoğun bakım uzmanına ihtiyaç artacaktır. Yoğun bakım uzmanları gelişen teknolojiye göre eğitilen ve kendini yenileyebilen bir topluluk olarak teknolojik gelişmeler ile daha fazla ihtiyaç duyulan uzmanlar olacaklardır. Yoğun bakım uzmanlarının sayısı arttıkça sadece yoğun bakım yan dal uzmanlığına katılan altı anadalın yoğun bakım ünitelerinde değil aynı zamanda kalp damar cerrahisi, göğüs cerrahisi, beyin cerrahisi gibi diğer yoğun bakım ünitelerinde de görev alacaklardır.

Yoğun bakım branşının tercih edilirliğinde rol oynayan faktörler sizce nelerdir?

Yoğun bakım uzmanı, akut ve kritik hasta bakımında kullandığı teknolojik alt yapı ile de beraber ( USG, ECMO, SRRT vb.) hastaların hızlı ve tek elden yönetimini sağlar ve bu şekilde mesleki tatmin duygusu yüksek bir meslek sahibi olarak çalışır. Henüz yeni bir alan olması nedeniyle yan dal eğitimini tamamlayan genç uzmanlar için büyük ölçüde akademik çalışma imkanları ve büyük merkezlerde çalışma imkanı sunmaktadır.

Yoğun bakım yan dalını tercih etmek isteyen hekimlere vermek istediğiniz mesajlar nelerdir? Girişimsel işlemleri seven ve teknolojiye ilgisi olan hekimlerin mutlu olacağı bir tercih olacaktır yoğun bakım. Ömür boyunca severek, ilgi ve şevkle sürdürebilecekleri bir meslek olarak görüp tercih ettikleri yoğun bakım alanında mutlu olacaklarını düşünüyoruz.

Türk Dahili ve Cerrahi Yoğun Bakım Derneği çatısı altında faaliyet gösteren ve ülkemiz yoğun bakım tıbbının geleceği olan “Genç Yoğun Bakımcılar” alt komisyonu tarafından düzenlenen ve yoğun bakıma gönül vermiş tüm araştırma görevlileri ve uzmanlara yönelik olan “Yoğun Bakım ve Kardiyolojik Sorunlar Sempozyumu” 25 Şubat 2017’de Hacettepe Üniversitesi Tıp Fakültesi Rektörlük Senato Salonunda yapıldı.

Sempozyumda, Yoğun Bakımda Kardiyak Monitorizasyon, EKG Değerlendirilmesi, Yoğun Bakım ve Aritmiler, Yoğun Bakımda Akut Koroner Sendrom, Yoğun Bakım ve Akut Kalp Yetmezliği gibi konular tartışıldı.